Rak jelita grubego stanowi w Polsce około 10% nowotworów złośliwych, niezależnie od płci. Każdego roku jest on przyczyną śmierci około 8000 osób a wykrywany jest u około 11000.
Diagnostyka
Podstawowe znacznie w diagnostyce mają kolonoskopia i biopsja. Większość pacjentów poddawana jest leczeniu chirurgicznemu, aby uniknąć miejscowych powikłań, wzrostu guza (niedrożność przewodu pokarmowego) a wielu przypadkach aby wyleczyć chorego. Jest to metoda z wyboru. Niestety w chwili wykrycia nowotworu 50% chorych ma przerzuty do okolicznych węzłów chłonnych i narządów odległych. Obecność przerzutów istotnie zmienia postępowanie, tymczasem zmiany w otrzewnej, krezce lub węzłach chłonnych mogą nie zostać uwidocznione w badaniu CT. Możliwość taką daje PET, niezależnie od zmian anatomicznych wynikających z wcześniejszej interwencji chirurga. Dokładność wynosi ponad 90%. W diagnostyce przerzutów do wątroby PET jest skuteczniejszy niż CT i równie czuły jak CT portografia.
Następnym problemem jest diagnostyka wznowy. Monitorowanie biochemiczne markera nowotworowego CEA pozwala wykryć wznowę z 59% czułością i 84% swoistością, nie daje jednak informacji o jej umiejscowieniu. Obraz CT takiej zmiany często jest niejednoznaczny lub trudny do interpretacji. Czułość i swoistość PET w wykrywaniu wznowy i przerzutów raka jelita grubego wynoszą odpowiednio 90% i ponad 70%, a więc jest to skuteczniejsze narzędzie niż CT. Tak optymistyczne dane nie dotyczą raka śluzowo-komórkowego: czułość 40%, swoistość 60%. Trudną grupą są chorzy z niewyjaśnionym wzrostem poziomu CEA i prawidłowym wynikiem badań obrazowych. W tej grupie, u dwóch trzecich badanie metabolizmu glukozy pozwala zlokalizować guz, z czułością i swoistością przekraczającymi odpowiednio 90% i 70%.
Porównanie czułości i swoistości PET i CT w diagnostyce przerzutów omawianego nowotworu wykazało największą przewagę pierwszej metody w miednicy i jamie brzusznej a zwłaszcza przestrzeni zaotrzewnowej. Nie wykazano natomiast przewagi PET w poszukiwaniu przerzutów do płuc.
Zastosowanie PET w poszukiwaniu wznowy umożliwia wczesne wykrycie rozrostu nawet o niewielkich rozmiarach, nietypowej lokalizacji i w zmienionych warunkach anatomicznych (wcześniejsze leczenie chirurgiczne, radioterapia).
Podsumowanie
Największe znaczenie badanie PET ma w stagingu (oceny chorych o podwyższonym ryzyku choroby), restagingu (ponownego stagingu po przeprowadzeniu diagnostyki i ewent. Wykryciu innych chorób współistniejących) oraz diagnostyce wznowy.
